Przeciętny dorosły czyta po cichu tekst popularnonaukowy w tempie około 238 słów na minutę. Beletrystykę trochę szybciej, około 260. Te liczby pochodzą z metaanalizy Marca Brysbaerta z 2019 roku, która zebrała 190 badań z udziałem 18 573 osób (Brysbaert, 2019, Journal of Memory and Language).
Dla porównania: czytając na głos, mówimy około 183 słów na minutę. Ciche czytanie jest szybsze, bo oko nie musi czekać na usta.
Skąd w internecie biorą się „300 słów na minutę”
Przez dekady w poradnikach powtarzano, że średnia to 250–300 słów. Brysbaert pisze wprost, że jego wyniki są niższe od liczb często podawanych w pracach naukowych i popularnych, i w osobnej części artykułu omawia, skąd wzięły się te zawyżone szacunki.
Jeśli ktoś obiecuje Ci „potrojenie tempa”, zapytaj, od jakiej liczby liczy.
Po polsku wynik wyjdzie niższy
Liczba 238 dotyczy angielskiego. Brysbaert pokazuje, że tempo w innych językach da się dość dobrze przewidzieć z tego, ile słów dany język potrzebuje, żeby przekazać tę samą treść. Polski często mieści tę samą myśl w mniejszej liczbie dłuższych słów, więc w słowach na minutę wynik po polsku zwykle wychodzi niższy, nawet jeśli czytasz równie sprawnie. Dlatego porównuj swój wynik z własnym wcześniejszym wynikiem w tym samym języku, a nie z tabelką z angielskiego badania.
Co ta średnia mówi o Tobie
Niewiele. Średnia z 18 tysięcy osób ukrywa duży rozrzut: większość dorosłych czyta literaturę faktu w tempie od 175 do 300 słów na minutę, a beletrystykę od 200 do 320. Brysbaert zaznacza, że te różnice między ludźmi są stałe i wciąż słabo wyjaśnione.
Tempo zależy też od tekstu. Instrukcję obsługi pralki przeczytasz inaczej niż umowę kredytową, a umowę inaczej niż kryminał.
Jak zmierzyć swoje tempo
- Weź tekst, którego nie znasz, o średniej trudności. Artykuł z gazety się nada, podręcznik akademicki nie.
- Czytaj po cichu przez 3 minuty, normalnie, tak jak czytasz na co dzień. Nie przyspieszaj na pokaz.
- Policz przeczytane słowa i podziel przez 3.
- Zapisz kilka zdań o tym, co było w tekście. Jeżeli nie potrafisz, wynik jest zawyżony.
Ostatni krok odróżnia czytanie od przesuwania wzroku po linijkach. Badacze ruchów oczu od dawna pokazują, że gdy tempo rośnie powyżej pewnego progu, zrozumienie spada (Rayner i in., 2016, Psychological Science in the Public Interest). Szybsze czytanie ma sens tylko wtedy, gdy wiesz, ile z tekstu zostaje Ci w głowie.
Co da się poprawić
Część czasu zabierają nawyki, które łatwo zauważyć u siebie: czytanie każdego słowa z tą samą uwagą, rozpraszanie się w połowie akapitu i powroty do zdań, które przeczytałeś bez skupienia. Same powroty wzrokiem nie są błędem, o czym piszemy w tekście Czy szybkie czytanie działa?. Nad nimi da się pracować krótkim, regularnym treningiem i mierzyć efekt tym samym testem co tydzień.
Readspresso zaczyna właśnie od takiego pomiaru: przy pierwszym uruchomieniu czytasz krótki tekst, odpowiadasz na pytania i dostajesz swoje tempo razem z wynikiem zrozumienia. Kolejne treningi porównują Cię z tym punktem startowym, nie ze średnią z badań.